"We moeten meer over vrijheid praten"

This post is also available in: English

Een nieuw boek over Centraal- en Oost-Europa na 1945 heeft het levenslicht gezien. Nog eentje, ja, maar het verschil met al die andere boeken is dat dit boek een vergelijking maakt tussen de nieuwe democratieën die onstonden na de val van het Sovjet-imperium. Tot nu toe, werd dit nog nooit gedaan. In "The Power of Freedom", wil Mart Laar iedereen helpen begrijpen wat er gebeurd is en de beste manier om dit te bereiken is door vergelijking. Volgens Mart Laar zou de vrijheid die verloren ging na Wereldoorlog II en die herwonnen werd na de val van Het Ijzeren Gordijn, er niet zijn als veel mensen, gewone mensen, er niet zo hard voor gevochten hadden. Het is onze gemeenschappelijke geschiedenis: de geschiedenis van een eengemaakt Europa.

Met de steun van het Europees Parlement, UNITAS Foundation en het Centrum voor Europese Studies (CES, de Europese denktank van de European People Party (EPP)), is Mart Laars droom om dit boek te schrijven uitgekomen. Hij wou het al een tijdje doen, maar nu is het moment eindelijk aangebroken. Samen met Marko Mihkelson, is "The power of freedom - Central and Eastern Europe after 1945" een tastbare realiteit geworden, vast materiaal, in plaats van gewoon een wazige droom, ver weg.

Mart Laar is Voorzitter van de IRL-partij en is voormalig Eerste Minister van Estland. Met dit boek wil hij het belang van de strijd voor vrijheid benadrukken. En dat niet enkel in het verleden, maar ook in het heden: de aanhoudende strijd voor vrijheid die ook vandaag nog elke dag gestreden wordt over de hele wereld, dus ook in het Westen. "We moeten meer over vrijheid praten," stelt Laar. Maar naast het belang van vrijheid benadrukken, wil Laar ook een kijk geven op wat er juist gebeurd is nadat Centraal- en Oost-Europa het communistische juk hadden weten af te schudden. Nieuwe democratieën ontstonden en voegden zich na verloop van tijd bij de "Europese politieke familie". Door de geschiedenis van deze nieuwe naties te vergelijken, wil Laar ons het gebeurde helpen begrijpen.
Photo: Mart Laar © Flickr/Jens-Olaf

Volgens Wilfried Martens, Voorzitter van EPP en CES, beantwoordt het boek heel goed aan deze twee doelen. Eerst vernoemt hij "de geschiedenis van samenlevingen die 40 jaar onder een communistisch juk hebben geleefd en daarbij ook hun strijd voor vrijheid helpen begrijpen". Daarna vindt ook Martens dat deze vrijheidsstrijd een voortdurende, dagelijkse strijd is en dat die "een standaard zou moeten worden voor de politiek."

De uitbreiding van Europa noemt Laar een van de successen van het verenigde Europa. Maar is alles wel beter voor iedereen? Het is ondertussen al 20 jaar geleden dat de Berlijnse Muur naar beneden ging, het symbolische einde van de Koude Oorlog. Laar geeft toe: "Natuurlijk was niet alles slecht onder het communisme. Er was werk, rechtvaardigheid en zo voort." En dan moet je je afvragen: Zijn de dingen er echt op vooruitgegaan aan de vroegere Sojet-kant van het Ijzeren Gordijn? Kan iedereen meegenieten van de grotere sabiliteit en welvaart die het eengemaakte Europa nu in de aanbieding heeft?

En ook al zal je in het boek veel data en historische feiten tegenkomen, toch probeert Laar een verhaal te vertellen, een verhaal van mensen die hun angsten hebben overwonnen en die hun gevecht voor vrijheid nooit hebben opgegeven. In dit verhaal zijn de mensen van Centraal- en Oost-Europa de protagonisten. Dankzij hen is Europa nu één en vrij. Maar hoe het ook zij, met dit boek is Mart Laar de eerste die de recente geschiedenissen van Centraal- en Oost-Europa naast elkaar legt. En als we hem op zijn woord mogen geloven, dan zal de strijd voor vrijheid blijven doorgaan...

Mart Laar: "The Power of Freedom - Central and Eastern Europe after 1945"

"Een uitstekende herinnering aan het eengemaakte Europa en de kracht van vrijheid" - Tomi Huhtanen, Directeur bij CES.

"Verhalend, intiem and persoonlijk" - Wilfried Martens, Voorzitter van CES en EPP